Aile hukuku dosyaları, hukuki sonuçları kadar gündelik hayatı da doğrudan etkilediği için ayrı bir dikkat ister. Boşanma, velayet, nafaka ve mal paylaşımı çoğu zaman aynı süreç içinde birlikte yürür; bu nedenle davanın hangi usulle açıldığı ve taleplerin nasıl sıralandığı sonucu baştan belirler.
Anlaşmalı boşanma
Evlilik birliği en az bir yıl sürmüşse ve eşler boşanmanın tüm sonuçlarında anlaşmışsa anlaşmalı boşanma mümkündür. Burada belirleyici olan protokoldür: velayet, kişisel ilişki günleri, iştirak ve yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat ile mal rejiminin tasfiyesi protokolde açıkça düzenlenmelidir. Eksik veya çelişkili yazılmış bir protokol, hakim tarafından düzeltilmesi istenerek süreci uzatabilir; daha kötüsü, sonradan çözülmesi güç yeni uyuşmazlıklar doğurur. Hakimin tarafları bizzat dinlemesi ve iradelerin serbestçe açıklandığını görmesi zorunludur.
Çekişmeli boşanma
Anlaşma sağlanamadığında dava, genel boşanma sebebi olan evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına veya özel sebeplere dayandırılır. Özel sebepler arasında zina, hayata kast ve pek kötü muamele, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk ile akıl hastalığı sayılmıştır. Kusur tespiti bu davalarda yalnızca boşanma kararını değil, tazminat ve nafaka taleplerini de etkiler. Tanık beyanları, mesaj ve yazışma kayıtları, sağlık raporları ve kolluk tutanakları dosyanın omurgasını oluşturur. Hukuka aykırı yolla elde edilen delillerin dosyaya sunulması ise ayrı bir sorumluluk doğurabileceğinden, delil toplarken sınırın bilinmesi gerekir.
Velayet ve kişisel ilişki
Velayette ölçüt, çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme; çocuğun yaşı, alıştığı çevre, eğitim düzeni, ebeveynlerin bakım imkanı ve çocukla kurdukları ilişki gibi unsurları birlikte değerlendirir, gerektiğinde uzman incelemesi yaptırır. İdrak çağındaki çocuğun görüşü de alınır. Velayet kendisine verilmeyen tarafın çocukla kişisel ilişki kurma hakkı ayrıca düzenlenir; bu hakkın engellenmesi hâlinde icra yoluyla teslim ve şikayet yolları gündeme gelir. Koşullar değiştiğinde velayetin değiştirilmesi her zaman talep edilebilir.
Nafaka türleri
- Tedbir nafakası: yargılama sürerken eş ve çocuk için hükmedilir
- İştirak nafakası: velayet kendisine verilmeyen tarafın çocuğun giderlerine katılması
- Yoksulluk nafakası: boşanmayla yoksulluğa düşecek eş lehine, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla
- Yardım nafakası: altsoy, üstsoy ve kardeşler arasında
Nafakanın artırılması veya azaltılması, tarafların ekonomik durumundaki değişikliğe bağlı olarak sonradan dava konusu yapılabilir.
Mal rejiminin tasfiyesi
2002 sonrası evliliklerde kural, edinilmiş mallara katılma rejimidir. Boşanma davasıyla birlikte veya sonrasında açılan tasfiye davasında katılma ve değer artış payı alacakları hesaplanır. Bu dava boşanmanın kesinleşmesini beklediğinden, zamanaşımı ve bekletici mesele ilişkisinin takibi önemlidir.
Soybağı davaları
Babalık davası, çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkeme kararıyla kurulmasını sağlar; anne ve çocuk tarafından açılabilir ve DNA incelemesi belirleyici olur. Soybağının reddi davasında ise kocanın babalık karinesini çürütmesi söz konusudur ve dava, doğumu ve babası olmadığını öğrenmesinden itibaren işleyen kısa hak düşürücü sürelere tabidir. Tanıma işleminin iptali de bu başlık altında değerlendirilir. Süreler kaçırıldığında sonuç kesinleştiği için, tereddüt doğduğu anda değerlendirme yaptırmak gerekir.
Koruyucu tedbirler
Şiddet veya şiddet tehlikesi bulunan hâllerde 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma, konuta yaklaşmama ve iletişim kurmama gibi tedbirler talep edilebilir. Bu talepler için delil ispatı aranmaz ve karar kısa sürede verilir.
Görüşmede önce dosyanın hangi taleplerle açılacağını, hangi delillerin toplanabileceğini ve sürecin olağan seyrini birlikte çıkarırız. Aile dosyalarında sonuç mahkeme takdirine bağlı olduğundan süre veya sonuç taahhüdü verilmez.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut durumunuz için randevu alarak görüşebilirsiniz.