Türk Medeni Kanunu'ndaki boşanma sebepleri Özel boşanma sebepleri ve Genel boşanma sebepleri olarak iki ana başlıkta incelenmektedir.Bunlardan Özel boşanma sebepleri TMK 161 -165 maddeleri aralarında düzenlenen hallerdir. Bunlar:
- Zina -Aldatma (madde 161)
- Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış (madde162)
- Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme (madde163)
- Terk (madde 164)
- Akıl Hastalığı (madde165) te düzenlenen hallerdir.
Tüm bu hallerin ayrı ayrı oluşması, çok sıkı şartlara ve zaman sınırlamasına sahip olup bu şartların oluşması aynı zamanda bu drumların çok kesin kanıtlarla ispatlanması hayatın olağan akışı içinde pek mümkün değildir. Örneğin zinada kişinin başka bir kişi ile görüşüp yazışması değil birebir cinsel ilişki yoluyla zinada bulunduğu ispatlanmalı ve bu dava zinadan itibaren 6 ay içinde açılmalıdır. Bu arada eşler bir araya gelirse bu barışma hükmünde olup davalıyı af kapsamında değerlendirileceğinden davanın reddi gerekecektir. Birebir zina ispatının yapılmasının zorluğu da aşikardır.
Hayata kast ve haysiyetsiz hayat sürme sebeplerinde de çok sıkı ispat gereklidir. Fakat dosyaya gelecek yanıltıcı beyan veren tanıklar bu davaların ispatını zorlaştıracaktır.Bu dava türleri de uygulamada pek görülmemektedir.
Terk halinde eve dön ihtarı noter kanalı ile çekip evin anahtarı ve yol giderlerini ödemek ve belirli süre beklemek gibi şartlar var olup bu dava türünde ,ilk eşinin gelmesini isteyen davacı gelmemesi halinde boşanmak istemektedir. Uygulamada kısmen görülen dava türüdür.
Akıl hastalığı ile boşanmak için davalının uzun rapor alma süreçlerinden sonra ancak iyileşemeyecek ve evliliği yürütmesi mümkün olmayan bir akıl hastası için açılabilecek bir davadır. Tüm bu hallerdeki ağır ispat şartları sebebi ile bu dava türleri değil de genel boşanma sebebi olan Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması sebebi ile boşanma davası açılmaktadır.Bu dava türü uygulamada tüm bu şartların ispatını mümkün kılıp yan delillerle de evliliğin devam etmesinin çekilmez hale geldiği sonucunu doğuracak şekilde delillendirildiğinde davalar mahkemelerce kabul edilmektedir.
En medeni ve çocuk dostum olan Anlaşmalı Boşanma davası da yine bu maddenin TMK 166/3 'te 3. fıkrasında düzenlenmiş olup evlilikleri 1 yıldan fazla süren taraflar tüm şartlarda anlaşarak (boşanma,velayet,nafaka,maddi ve manevi tazminat, ev eşyası,ziynet eşyası,mal paylaşımı) anlaşmaları halinde bu şartlar ile boşanabilmektedir.
Gelelim genel boşanma sebebi olan Evlilik Birliği'nin Temelinden Sarsılması sebebi ile boşanma davasına; bu davada yukarıda sayılan tüm sebepler hatta daha başkaca evliliğin devamını taraflarca mümkün olamayacağı ispatlandığı zaman mahkeme boşanmaya karar verecektir. İşbu davada mahkeme kusursuz ya da kusurlu olmakla birlikte karşı taraftan daha az kusurlu ise maddi ve manevi tazminata hak kazanır. Asgari ücret ve bunun altında bir geliri olsa dahi bu tarafa dava tarihinden itibaren dava sırasında yardım ,karar kesinleşince yoksulluk nafakası; çocuklar için de dava sırasında yardım karar kesinleştikten sonra da devam etmek üzere iştirak nafakasına hükmedilir.
Bu davada evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı hususu her türlü delille ispatlanabilir. Bir kişinin karşı cinsi ile uzun saatler ya da gece saatlerinde konuştuğu, mesajlaştığı hususu tam olarak zinayı ispatlamasa da bu davada mahkeme bu davranışları GÜVEN SARSICI HAREKET olarak yorumlamakta ve başkaca yan deliller ile bu fiili işleyen kişiyi kusurlu bulmakta ve boşanmaya karar vermektedir. Kredi kartı ekstreleri her gün alkol kullandığının ve evi haricindeki yerlere ya da sevgilisine para harcadığını delili olabilir ve geriye dönük olarak mahkemeye getirilebilir.Geçmiş otel kayıtları da mahkemeye getirilebilmektedir.EN ÇOK SORULAN SORULARDAN BİRİ SES KAYITLARININ DELİL NİTELİĞİDİR. YARGITAY'IN PEK ÇOK KARARINDA EVLİLİĞİN EŞLERE SADAKAT YÜKÜMLÜĞÜ OLDUĞU BU SEBEPLE BU YÜKÜMLÜLÜĞE AYKIRILIĞIN İSPATI İÇİN İKİ TARAF ARASINDAKİ SES KAYDININ DOSYADA DELİL OLARAK NİTELENDİRİLEBİLECEĞİ HUSUSU YER ALMAKTADIR.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 25.09.2002, 2002/617 Esas, 2002/648 Karar
"
… Hiç kimse evindeki bir mekânda bulduğu bir delili hukuka aykırı yollardan ele geçirmiş sayılamaz. Diğer taraftan özel hayatın gizli alanları, özel hayatın gizli alanını ilgilendirin delillerle ispat edilebilir. Nasıl ki, kadın başka bir erkekle müşterek hanedeki yatak odasında sevişirken koca tarafından kapı kırılarak içeri girilmesinde hukuka aykırılıktan söz edilemezse ortak yaşanan evde bulundurulan not defterinin de elde edilmesi hukuka aykırı olarak değerlendirilemez. Eşlerin evliliğinin devamı süresince birbirlerine sadık kalmaları yasal bir zorunluluktur. Eşlerin bu konulardaki özel yaşamı, evlilik ile bir araya geldiği hayat arkadaşı kocayı da en az kadın kadar ilgilendirmektedir. "
Demek sureti ile evdeki gizli bir not defterinin alınıp dosyaya sunulmasının özel hayatın gizliliğini ihlal mahiyetinde olmadığını vurgulamıştır.Burada mahkeme bu delili kullanan tarafın amacına bakmaktadır. Amaç evliliğin sarsıldığını ispat etmek için ise bu delil dosyada kullanılmaktadır.
Tarafıma sıkça sorulan başkaca bir soru da WHATSAPP ARAMA VE YAZIŞMA İÇERİKLERİNİN MAHKEMECE GETİRİLİP GETİRİLEMEYECEĞİ HUSUSUDUR. Maalesef Whatsapp arama ve konuşma içerikleri ile arama ve konuşma saatlerini gösteren dökümler mahkemec tespit edilememekte olup SADECE WHATSAPP DIŞI NORMAL ARAMA VE MESAJLARIN KİMDEN GELDİĞİ VE KAÇ DAKİKA KONUŞULDUĞU YA DA KAÇ KEZ MESAJLAŞTIKLARI ANCAK MAHKEME TARAFINDAN GETİRİLEBİLMEKTEDİR. Bu sebeple aldatıldığından şüphelenen kişilerin bu şüphelerini karşı tarafa bildirmeden önce detaylı araştırma ile tam bir delile ulaşmaları halinde mahkemeye boşanmak için başvurmaları gerekmektedir.
Bu davada boşanma sebepleri çok çeşitli olup örnek vermek gerekirse evin giderlerine katkı sağlamamak,evlilik içinde sorumluluk almamak,çocuklarla ilgilenmemek, karşı tarafı maddi olarak sömürmek ,para kazandığı halde kendisi için harcamak evi ile ilgilenmemek,evliliği olumsuz etkileyecek şekilde alkol kullanımı, evliliği olumsuz etkileyecek akıl hastalığı halinde tedaviden kaçınmak,cinsel ilişkiden kaçınmak ve bu hususta bir rahatsızlık varsa tedavi olmaktan kaçınmak,eşe hakaret, tehdit,dayak,küfür , eşini aldattığı ispat edilmese dahi eşin güvenini sarsacak vb davranışlar bu dosyada her türlü delille ispatlanması halinde boşanmaya karar verilmektedir.Maalesef evlilikte 4 duvar arasında kişiler arasında geçen olayların ispatı zor olduğu için komşu ,akraba ve çocukların tarafları kırmamak ya da korktukları için tanıklı yapmak istememeleri sebepleri ile yeterli delil bulunamaması halinde davalar reddedilebilmektedir. Bu sebeple dava açmadan önce avukata danışılması ve avukat ile yol alınması elzemdir.
Reddedilen bir davanın kesinleşmesinden sonra (ki İstinaf edilirse 2 yıldan önce kesinleşmesi pek mümkün değildir.) taraflar 1 yıllık süreiçinde bir araya gelmez ise tekrar boşanma davası açabilmektedir. ( Bu süre eskiden 3 yıl idi) Bu şekilde bakıldığında dava ve ispat süreçlerinin bir avukat aracılığı ile sürdürülmesi gerekliliği daha iyi anlaşılacaktır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için avukata danışmanız gerekir.