Elinize bir ödeme emri ulaştığında yapılacak ilk iş, tebliğ tarihini not etmektir. İcra hukukunda süreler gün üzerinden işler ve kaçırıldığında takip kesinleşerek haciz aşamasına geçilir.
Yedi günlük süre
İlamsız takiplerde ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilmesi gerekir. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz, icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak yapılabilir; başka bir icra dairesi aracılığıyla da gönderilebilir. Kambiyo senetlerine özgü takiplerde süre beş gündür ve itiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; durdurma için icra mahkemesinden karar alınması gerekir.
Neye itiraz ediliyor
İtirazın kapsamı sonradan genişletilemediği için baştan doğru belirlenmelidir. Borcun tamamına itiraz edilebileceği gibi, yalnızca bir kısmına da itiraz edilebilir; kısmi itirazda itiraz edilmeyen kısım için takip devam eder. Faiz oranına, işlemiş faize veya icra dairesinin yetkisine ayrıca itiraz edilebilir. Yetkiye itiraz edilirken, yetkili icra dairesinin de gösterilmesi gerekir.
İmzaya itiraz
Takip bir senede dayanıyorsa ve imza size ait değilse, imzaya itirazın açıkça ve ayrıca yapılması şarttır. Sadece borca itiraz edilmesi hâlinde imza kabul edilmiş sayılır. Bu, uygulamada en sık karşılaşılan ve sonucu en ağır olan hatalardan biridir.
İtirazdan sonra alacaklı ne yapar
Takip durduğunda alacaklının iki seçeneği vardır. Alacağı İcra ve İflas Kanunu'nda sayılan belgelerden birine dayanıyorsa, altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Elinde böyle bir belge yoksa, bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açar. Bu davada haksız itiraz edildiği sonucuna varılırsa, alacaklının talebi hâlinde borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilir. Tazminat, hükmolunan tutarın belirli bir oranından az olamaz.
Süre kaçırıldıysa
- Tebligatın usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa, öğrenme tarihinin tespiti için şikayet yoluna gidilebilir.
- Borç takip tarihinden sonra ödenmiş veya zamanaşımına uğramışsa, icra mahkemesinden takibin iptali veya taliki istenebilir.
- Gerçekte borçlu olunmadığı hâlde ödeme yapılmışsa, ödemeden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açılabilir.
- Haczedilemeyecek mallar haczedilmişse, yedi gün içinde haczedilmezlik şikayeti yapılır.
Menfi tespit davası
Takipten önce veya sonra, borçlu olunmadığının tespiti için menfi tespit davası açılabilir. Takipten sonra açılan davada icranın durdurulması için teminat gösterilmesi gerekebilir. Bu yol, özellikle senedin teminat amacıyla verildiği ya da borcun daha önce ödendiği iddialarında kullanılır.
Ödeme emrini aldığınızda süre işlemeye başlar; belgeleri toparlamayı beklemeden itiraz süresini değerlendirmek en güvenli yoldur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için avukata danışmanız gerekir.