Elinize bir ödeme emri ulaştığında yapılacak ilk iş, tebliğ tarihini not etmektir. İcra hukukunda süreler gün üzerinden işler ve kaçırıldığında takip kesinleşerek haciz aşamasına geçilir.Burada önemli bir husus tebligatın nasıl teslim alındığıdır. TEBLİGAT SİZ ÇALIŞTIĞINIZ SIRADA KAYITLI OLDUĞUNUZ MAHALLENİN MUHTARINA BIRAKILDI İSE TEBLİĞ TARİHİ MUHTARA TESLİM EDİLDİĞİ TARİH sayıldığı için uygulamada hak kayıplarına mahal vermektedir. Eğer tebligatı muhtardan aldı iseniz muhtarınıza tebligatı aldığı günü mutlaka sorup not etmeyi unutmayın. Tebligatı aldığınız günü tam hatırlayamazsanız PTT barkod sorgulama ekranından sorgulama yapıp tam günü tespit etmeniz gerekmektedir.
Özellikle SGK,resmi makam ya da belediyelerden gelen evrak ve ödeme emirlerinde alışılan mahkeme ya da icra müdürlüklerinden gelen tebligattan farklı formatlarda tebligatlar olabilmektedir. Resmi makamlardan gelen tebligatlarda muhakkak zarf ve kağıt saklanmalıdır. Yine çokça hak kayıplarına sebep olan hususlardan biri de gelen evrağa karşı nereye ve ne kadar sürede itiraz edeceğimiz hususunun zarf ya da evrak arkasında çok küçüğn puntolarla yazılmasıdır ki kişiler bunlara dikkat etmediği ve profesyonel bir yardım da almadığı için hakları sürelerin geçirilmesi ile ya da yanlış makama yapılan itirazlar ile son bulmaktadır.
Elinize gelen belge bir fatura,adi başkaca bir belgeye dayanıyor ya da belgesiz ise bu tebligatı gönderen icra dairesine dosya nosunu da bildirerek itiraz dilekçesi verilmesi gerekmektedir. Burada borca,faize ve tüm fer'lerine demek sureti ile itiraz yeterlidir.İcra dairesi tarafından icra dosyası durdurulsa da 1 yıllık (genel mahkemelerde her türü delil ile borcun son bulduğu ya da ödendiği ispatlanmalıdır) ve 6 aylık süreler (icra hukuk mahkemelerinde yalnız yazılı delil ile borcu ödendiği ya da son bulduğu ispatlanmalıdır.)içinde karşı taraf dava açar ve davasını kazanırsa ancak bu şekilde icra takibine devam edilebilir.
Elinize gelen belge çek veya senede ilişkin 10 Örnek dediğimiz icra takibinde itiraz sadece İCRA HUKUK MAHKEMESİ'NE DAVA AÇMA YOLUYLA yapılmaktadır. Burada borcun sona erdiği ,zamanaşımı geçtiği ,ödendiği gibi iddialar ileri sürülebilir itiraz için fakat bunların da ispatı imzası resmi makamlarca onaylanmış yazılı belgeler ile ispatlanmalıdır. Bir diğer önemli husus ise EĞER ÇEK YA DA SENETTEKİ İMZAYA BİZE AİT OLMADIĞINA İLİŞKİN İTİRAZIMIZ VAR İSE BUNU DİLEKÇEMİZDE AYRICA VE AÇIKÇA ÜZERİNE BASA BASA DİLE GETİRMEMİZ VE İCRA TAKİBİNİN DAVA SONUNA KADAR TEDBİREN DURDURULMASI İÇİN MAHKEMEDEN TALEPTE BULUNMAMIZ GEREKMEKTEDİR.
İtirazdan sonra alacaklı ne yapar
Takip durduğunda alacaklının iki seçeneği vardır. Alacağı İcra ve İflas Kanunu'nda sayılan belgelerden birine dayanıyorsa, altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Elinde böyle bir belge yoksa, bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açar. Bu davada haksız itiraz edildiği sonucuna varılırsa, alacaklının talebi hâlinde borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilir. Tazminat, ASIL ALACAĞIN % 20'SİNDEN AZ OLAMAZ.
Süre kaçırıldıysa
- Tebligatın usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa, öğrenme tarihinin tespiti için şikayet yoluna gidilebilir.
- Borç takip tarihinden sonra ödenmiş veya zamanaşımına uğramışsa, icra mahkemesinden takibin iptali veya taliki istenebilir.
- Gerçekte borçlu olunmadığı hâlde ödeme yapılmışsa, ödemeden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açılabilir.
- Haczedilemeyecek mallar haczedilmişse, yedi gün içinde haczedilmezlik şikayeti yapılır.
Menfi tespit davası
Takipten önce veya sonra, borçlu olunmadığının tespiti için menfi tespit davası açılabilir. Takipten sonra açılan davada icranın durdurulması için teminat gösterilmesi gerekebilir. Bu yol, özellikle senedin teminat amacıyla verildiği ya da borcun daha önce ödendiği iddialarında kullanılır.
Ödeme emrini aldığınızda süre işlemeye başlar; belgeleri toparlamayı beklemeden itiraz süresini değerlendirmek en güvenli yoldur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için avukata danışmanız gerekir.